Retounen nan kraze yo: Manipilasyon oswa estrateji?

31 Out 2025

Imaj la pa janm sispann: mi fann, kay kraze, katye antye redui a kadav beton. Se figi Delmas ki pi ba a, Solino ak zòn ki antoure yo kounye a. Epoutan, nan kontèks apokaliptik sa a, gwoup ame yo ap mande popilasyon an pou yo retounen viv nan katye yo.


Men, ki sans yon enjonksyon konsa genyen? Ki jan nou ka mande fanmi yo pou yo retounen nan yon espas ki pa egziste ankò, kote lavi te detwi sistematikman? Apèl sa a soulve plis kesyon pase repons.


Ipotèz Boukliye Imèn nan


Premye entèpretasyon posib la se militè. Ramen popilasyon an tounen nan zòn devaste sa yo ta ka sèvi kòm pwoteksyon kont atak posib pa dron oswa fòs espesyal. Selon lojik sa a, sivil yo pa ta konsidere kòm sitwayen pou pwoteje, men pito kòm senp boukliye imen. Yon eksplwatasyon brital nan povrete.


Ipotèz akò politik la


Yon dezyèm posibilite gen rapò ak sitiyasyon nasyonal la. Pandan kèk aktè ap pwopoze lide pou òganize eleksyon, reaparisyon popilasyon nan katye sa yo ta bay yon ilizyon estabilite ak nòmalite. Retou "òganize" sa a ta ka vin tounen yon zouti estratejik pou fòs politik k ap chèche prezante yon sanblans kontwòl teritoryal.


Ipotèz misyon akonpli a


Finalman, yon twazyèm ipotèz vo konsidere: e si objektif gwoup ame yo te deja reyalize? Entimidasyon, deplasman masif, destriksyon yon twal sosyal ki pa konvenyan pou sèten ajanda... Èske "chèf" la te ka mande mesye l yo pou diminye presyon an, kounye a konvenki ke misyon an te akonpli?


Yon konstan: popilasyon sakrifye a


Dèyè sipozisyon sa yo, gen yon sètitid ki rete: yon lòt fwa ankò, se popilasyon an k ap peye pri ki pi wo a. Fanmi sa yo ki deja deplase, twomatize, ak kraze pa ka retounen nan katye yo san yon minimòm sekirite, rekonstriksyon, ak garanti sosyal. Epoutan, pa gen anyen nan sa ki egziste jodi a.


Ou pa ka bati lapè sou kraze k ap fè lafimen. Ou pa ka bati estabilite sou laperèz. Epi ou pa ka mande yon pèp pou "retounen lakay li" alòske "lakay" sa a se pa plis pase yon jaden kraze.



Apèl sa a pou retou revele yon lojik sinism: swa yon kalkil militè, yon akò politik, oswa prèv ke yon objektif dominasyon te reyalize. Antouka, li reflete yon reyalite difisil: lavi moun toujou konsidere kòm yon varyab ajisteman.


Imaj yo montre byen klè: pa gen anyen pou retounen. Epi toutotan leta pa jwe wòl li kòm garanti sekirite ak diyite sitwayen li yo, nenpòt apèl pou retou ap rete yon manipilasyon.


Retounen nan kraze yo se aksepte defèt limanite.



Jean Junior Remy

Fòs Chanjman Nasyonal
Réflexion sociétale : Le comportement de l’homme politique haïtien face à la population
Plan yon politik pou jèn yo

© Dwa otè 2025. Fòs Chanjman Nasyonal. Tout dwa rezève