Pèp Ayisyen an ap mouri.

14 septanm 2025

Pèp Ayisyen an ap mouri.

Dousman, men siman. San rete.


Chak jou, krim, asasina, asasina ak masak vin tounen yon pati nan lavi chak jou nou. Anplis de sa, gen lòt trajedi an silans: moun ki mouri poutèt mank swen paske lopital nou yo fèmen. Moun ki chwazi swisid apre yo fin sibi laterè vyòl an gwoup. Moun ki pa gen aksè ankò a ARV pou VIH oswa medikaman esansyèl pou tibèkiloz. Moun ki toujou ap mouri ak kolera.


Tout lanmò sa yo ap anpile, nan mitan endiferans glasyal moun ki nan pouvwa yo.


Pi mal la se ke Ayiti pa nan lagè. Malerezman, se Ayisyen k ap touye Ayisyen.


Epi kòmsi pou konplete desant sa a nan lanfè, kounye a yo banalize mal la. Hannah Arendt te rele sa: banalite mal la. Men nou la.


Pandan trant ane, nou te antere tèt nou nan sab. Nou te chwazi fèmen je. Yon avègleman volontè ki te alimenté pa yon atitid tann pou wè, inaksyon, ak sinism absoli. Pandan trant ane, sektè politik la te kolabore ak bandi pou kenbe pouvwa a epi anrichi tèt li. Pandan trant ane, yon pati nan sektè ekonomik la te konplote ak menm bandi sa yo pou pwoteje privilèj li yo. Tout bagay sa a pou konsève gato a—oswa pi byen, siwo dous la—pou tèt li.


Anba je konplis peyi swadizan "zanmi" yo ak òganizasyon entènasyonal yo, k ap brandi ipokritman Chat Dwa Moun nan, lavi ap detwi. Moun yo pa moun ankò. Lavi, tou senpleman, pa gen okenn sans ankò.


Kidonk, kesyon an poze, avèk ensistans:

Kilè Ayisyen yo menm ap leve kanpe?

Kilè konsyans lan ap vini?

Kilè n ap rejte pèt limanite nou sa a, pèt limanite nou an menm?

Kilè, kilè ankò?



Auguste D'Meza

Fòs Chanjman Nasyonal
Réflexion sociétale : Le comportement de l’homme politique haïtien face à la population
Plan yon politik pou jèn yo

© Dwa otè 2025. Fòs Chanjman Nasyonal. Tout dwa rezève